Ο Richard Wagner εξελίχθηκε από τα μέσα του 19ου αιώνα στον πιο επιδραστικό συνθέτη στην ιστορία της δυτικοευρωπαϊκής μουσικής, αφού το έργο, η δράση και οι ιδέες του άσκησαν επιρροή τόσο στην μουσική, όσο και σε άλλες σφαίρες της τέχνης και του πολιτισμού παγκοσμίως.
Ο βαγκνερισμός έχει διάφορες εκφάνσεις στη μουσική. Συχνά πραγματώνεται μέσω της υιοθέτησης συγκεκριμένων τεχνικών, όπως, για παράδειγμα, η χρήση εξαγγελτικών μοτίβων, ο ενισχυμένος ρόλος της ορχήστρας στις όπερες, η συνεχής μουσική γραφή και η ανοικτή μουσική δομή που αποφεύγει τα κλειστά οπερατικά «νούμερα», η θεματολογία που κινείται στη σφαίρα του γοτθικού στοιχείου και του θρύλου, κ.ά.
Στον χώρο της μουσικής, ο Wagner άφησε σημαντικό αποτύπωμα κατ' εξοχήν στον γερμανόφωνο κόσμο, καθώς και σε διαφορετικό βαθμό σε ολόκληρη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας. Στη Γαλλία υπήρξαν συνθέτες οι οποίοι σαφώς επηρεάστηκαν από το φαινόμενο «Wagner», μεταξύ των οποίων οι César Franck [Σεζάρ Φρανκ], Ernest Chausson [Ερνέστ Σωσόν], Emmanuel Chabrier [Εμανουέλ Σαμπριέ] και Vincent d'Indy [Βενσάν ντ'Εντύ]. Σημαντική ήταν επίσης η επιρροή της αισθητικής και των έργων του συνθέτη στην ομάδα της λεγόμενης Giovane Scuola των Ιταλών συνθετών όπερας προς τα τέλη του 19ου αιώνα, εποχή που αναπτύχθηκε και ο βερισμός. Στην Ελλάδα αξίζει να αναφερθούν οι περιπτώσεις του Δημητρίου Λιάλιου, του συνεργάτη του Wagner Δημητρίου Λάλα [Dimitrios Lalas], του Διονύσιου Ροδοθεάτου, του Σπυρίδωνα Σαμάρα [Spyridon Samaras] και του Μανώλη Καλομοίρη, για τον οποίο ο Wagner ήταν δεδηλωμένο πρότυπο.
Η επίδραση του Wagner μέσω του καλλιτεχνικού και του θεωρητικού του έργου σε άλλες τέχνες, ιδιαίτερα στο θέατρο, στη λογοτεχνία, στον χορό, στις εικαστικές τέχνες και στον κινηματογράφο, είναι εξίσου σημαντική. Γόνιμο έδαφος για τις ιδέες και την αισθητική του Γερμανού συνθέτη αποτέλεσαν η Γαλλία και η Ρωσία, και σε αυτό βοήθησε η ανάπτυξη και στις δυο χώρες του κινήματος του συμβολισμού. Στον γαλλόφωνο χώρο, ο βαγκνερισμός εντοπίζεται στο έργο και τα θεωρητικά γραπτά ποιητών και δραματουργών όπως οι Charles Baudelaire [Σαρλ Μπωντλαίρ], Paul Verlaine [Πωλ Βερλαίν], Stéphane Mallarmé [Στεφάν Μαλλαρμέ], εικαστικών όπως ο Auguste Renoir [Ωγκύστ Ρενουάρ], σκηνογράφων, όπως ο Adolphe Appia [Αντόλφ Άπια], σκηνοθετών, όπως ο Paul Fort [Πωλ Φορ] και χορογράφων, όπως η Isadora Duncan [Ιζαντόρα Ντάνκαν / Ισιδώρα Ντάνκαν]. Στη Ρωσία το έργο του Wagner υπήρξε πυξίδα για Συμβολιστές ποιητές και λογοτέχνες, όπως οι Βιτσισλάφ Ιβάνοβιτς Ιβάνοφ [Vyacheslav Ivanovich Ivanov], Αντρέι Μπέλι [Andrey Bely] και Αλεξάντρ Αλεξάντροβιτς Μπλοκ [Alexander Alexandrovich Blok].
