Το έργο με θέση ως δραματικό είδος εμφανίστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα, αρχικά στη Γαλλία, και εντάσσεται στο καλλιτεχνικό ρεύμα του ρεαλισμού. Προβάλλει, με διδακτικό τρόπο, προηγμένες θέσεις για την εποχή του ή ριζοσπαστικούς προβληματισμούς σε σχέση με κοινωνικά ή ηθικά προβλήματα και ζητήματα που καταλήγουν σε συγκεκριμένες απόψεις. Οι αντιλήψεις αυτές έχουν σχέση με τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία, με τη νομιμοποίηση του διαζυγίου, με το καθεστώς του εκτός γάμου παιδιού, με το ζήτημα της πορνείας, με ζητήματα ηθικής που άπτονται της λειτουργίας του κεφαλαιοκρατικού συστήματος, με ζητήματα καταδίκης καταχρηστικών και απαράδεκτων συμπεριφορών από ήρωες, κ.ά. Κεντρικό στοιχείο του είδους είναι ότι οι συγγραφείς δεν κρύβονται πίσω από ουδέτερη αφήγηση, αλλά ενστερνίζονται μία σαφή τοποθέτηση, προβάλλοντας τις απόψεις τους μέσω των δραματικών χαρατκήρων ή της πλοκής.
Πρωτοπόρος του είδους υπήρξε ο Αλέξανδρος Δουμάς υιός [Alexandre Dumas fils] με το εμβληματικό του έργο Η κυρία με τις καμέλιες [La dame aux camélias] και κατόπιν ο Εμίλ Ωζιέ [Émile Augier], με το έργο Γάμος της Ολυμπίας [Le mariage d'Olympe]. Τα δύο αυτά δραματικά έργα συνδέονται μεταξύ τους με μία διαλεκτική σχέση, καθώς το ένα φαίνεται να απαντά στο άλλο, θίγοντας ζητήματα κοινωνικής περιθωριοποίησης κα αποδοχής.
Τα έργα με θέση συνέβαλλαν στην ανάπτυξη του γυναικείου βεντετισμού στο θέατρο λόγω των ζητημάτων που πραγματεύονταν και καλούνταν να ερμηνεύσουν από σκηνής μεγάλες πρωταγωνίστριες, όπως ήταν η Σάρα Μπερνάρ [Sarah Bernhardt] στο γαλλικό θέατρο ή η Ευαγγελία Παρασκευοπούλου στην ελληνική σκηνή του 19ου αιώνα.
Το είδος μετεξελίθτηκε κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα, με την εισαγωγή νέων ρευμάτων και ιδεών σημαντικών εκπροσώπων του θεάτρου, κυρίως του Ερρίκου Ίψεν [Henrik Ibsen] και του Εμίλ Ζολά [Émile Zola]. Τα θεατρικά έργα απέκτησαν ένα ευρύτερο ιδεολογικό χαρακτήρα και πλέον οι προβαλλόμενες θέσεις έγιναν ριζοσπαστικές και συνδέθηκαν με αναδυόμενα κοινωνικά κινήματα, όπως ο φεμινισμός και το εργατικό κίνημα.
Στο ελληνικό θέατρο τα έργα με θέση μετεξελίχθηκαν στο θέατρο των ιδεών, σύμφωνα με τον όρο που εισήγε ο Γρηγόριος Ξενόπουλος στις αρχές του 20ού αιώνα.
