Thymele Logo
Search

πάρτα [ουσ. θηλ.]

Articles Icon 1
Videos Icon 1
Videos Icon 2
[1]

Ορισμός

Το γραπτό μουσικό κείμενο που καλείται να ερμηνευθεί από κάθε φωνή/όργανο –ή ομάδα των ίδιων φωνών/οργάνων– στο πλαίσιο ενός ευρύτερου μουσικού έργου.

Ανάπτυξη

Πρόκειται για όρο δάνειο από την ιταλική γλώσσα. Η πάρτα λειτουργεί ως επιμέρους τμήμα της παρτιτούρας, καθώς περιλαμβάνει το ξεχωριστό μέρος το οποίο καλείται να ερμηνεύσει ο/η μουσικός. Οι πάρτες χρησιμοποιούνται από τους/τις μουσικούς μεγάλων και μικρότερων συνόλων που ερμηνεύουν είτε συμφωνική μουσική, είτε μουσική γραμμένη για την όπερα, το μουσικό θέατρο, το θέατρο, είτε για τα δημοφιλή, λαϊκά, παραθεατρικά και εφαρμοσμένα είδη, είτε τον χορό.


Η κάθε πάρτα αντιστοιχεί σε μία ομάδα φωνών/οργάνων (π.χ. πάρτα των βιολοντσέλων, πάρτα των χάλκινων πνευστών, πάρτα των υψιφώνων), ενώ στην περίπτωση που ένα έργο περιέχει σολιστικά μέρη, υπάρχουν πάρτες για τους/τις σολίστες ή τους/τις αοιδούς. Εάν κάποιος/κάποια μουσικός καλείται να αλλάξει όργανο (π.χ. μεταξύ όμποε και αγγλικού κόρνου), η αλλαγή συμπεριλαμβάνεται στην πάρτα, ενώ κατά τον περαιτέρω επιμερισμό μιας οργανικής ομάδας [divisi] (π.χ. βιολοντσέλα) οι ερμηνευτές/-τριες διαβάζουν αντιστοίχως την ψηλότερη ή χαμηλότερη μελωδική γραμμή.


Οι πάρτες ακολουθούν την ίδια αρίθμηση με το πλήρες μουσικό κείμενο, την παρτιτούρα. Περιέχουν σημεία πρόβας [rehearsal marks] ή και αριθμημένα μέτρα, κατά περίπτωση. Πάντοτε αναγράφονται τα βασικά στοιχεία της σύνθεσης (τίτλος, τέμπο, αριθμός μέρους, συνθέτης/συνθέτρια καθώς και η αντιστοίχιση της πάρτας, π.χ. άλτο).


Η πρακτική επιμερισμού των διαφόρων φωνητικών-οργανικών μουσικών κειμένων μιας σύνθεσης για μουσικό σύνολο αποτελεί εξέλιξη μίας παλαιότερης αντίστοιχης πρακτικής. Την περίοδο της Αναγέννησης και του πρώιμου Μπαρόκ, οι πολυφωνικές συνθέσεις κυκλοφορούσαν σε χωριστές πάρτες-βιβλία [partbooks] και όχι ως ενιαίο μουσικό κείμενο, όπου εμφανίζονταν όλες οι φωνές ταυτόχρονα [παρτιτούρα].


Η χρήση της επιμέρους πάρτας προσφέρει στους/στις μουσικούς τη δυνατότητα να επικεντρωθούν στο μέρος που καλούνται να ερμηνεύσουν, χωρίς να επιβαρύνονται οπτικά με τα υπόλοιπα μέρη που εκτελούνται ταυτόχρονα, διευκολύνοντας την αναγνωσιμότητα του μουσικού κειμένου.

Αγγλικά
part
Γαλλικά
partie, la
Γερμανικά
Partie / Stimme, die
Ιταλικά
parte, la

Συνώνυμα

μουσικό μέρος

Σχετικοί όροι

εκτέλεση, σόλο, οργανικό σύνολο, ορχήστρα

Μη προτεινόμενοι όροι

νότες, παρτιτούρα, σπαρτίτο, φωνή

Πεδίο εφαρμογής

• Θέατρο
• Μουσική / μουσικό θέατρο
• Χορός
• Εφαρμοσμένα είδη
• Παραθεατρικά είδη / λαϊκή και νεανική κουλτούρα

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ - Κειμενικά παραδείγματα

Quote Icon

«Στις παρτιτούρες αναγράφονται τα ονόματα κάποιων μουσικών που συμμετείχαν στην ερμηνεία. Συγκεκριμένα στην πάρτα του κόρνου ΙΙΙ υπογράφει ο Στέλιος Βαφειαδάκης 23/8/1935 και 5/10/1935. Οι υπογραφές σε άλλες πάρτες φέρουν ονόματα ξένων μουσικών.

Η παρτιτούρα ορχήστρας δεν σώζεται. Στις πάρτες είναι διαγραμμένα τα μέρη που δεν χρησιμοποιήθηκαν.

Σύμφωνα με τις υποδείξεις και τις σημειώσεις που υπάρχουν στις πάρτες, προκύπτει ότι η ορχήστρα που χρησιμοποιήθηκε στην παράσταση του έργου είναι πλήρης».

Απόσπασμα από την περιγραφή ψηφιοποιημένου τεκμηρίου από την παράσταση Peer Gynt [Πέερ Γκυντ], η οποία ανέβηκε το 1935 στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου [National Theatre of Greece].

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ - Οπτικοακουστικό υλικό

Πάρτα για σόλο βαρύτονο σαξόφωνο. Ο Ronnie Cuber [Ρόνι Κιούμπερ] στο σόλο σαξόφωνο με την

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ - Εικονογραφικό υλικό

Πάρτα πρώτου βιολιού (Violin I) στο έργο Μικρή Νυχτερινή Μουσική [Eine Kleine Nachtmusik], K.525 του

Leonardo da Vinci [Λεονάρντο ντα Βίντσι], πορτρέτο μουσικού (λεπτομέρεια), circa 1483–1487. Αμβροσιανή Πινακοθήκη, Μιλάνο.

βασική

Gould, E. (2011). Behind bars: The definitive guide to music notation. London: Faber Music.

Kelly, T. F. (2014). Capturing music: The story of notation. New York: W. W. Norton & Company.

Nicholl, M. & Grudzinski, R. (2007). Music notation: Preparing score & parts. Boston: Berklee College Licensed.

συμπληρωματική

Drabkin, W. (2001). Part. Στο S. Sadie & J. Tyrrell (Επιμ.), The New Grove Dictionary of Music and Musicians (2η έκδ., τ. 19) (σ. 164). Oxford: Oxford University Press.

Kennedy, M. (2013). Part. Στο J. B. Kennedy (Επιμ.), The Oxford Dictionary of Music (Sixth edition) (σ. 635). Oxford: Oxford University Press.

Latham, A. (Επιμ.). (2002). The Oxford Companion to Music (σ. 929). Oxford: Oxford University Press.

Leuchtmann, H. (2000). Part. Στο Wörterbuch Musik / Dictionary of Terms in Music: Englisch—Deutsch / English—German (σ. 93). Stuttgart: J. B. Metzlersche Verlagsbuchhandlung & Carl Ernst Poeschel GmbH.

APA

Θυμέλη – Λεξικό Παραστατικών Τεχνών. (n.d.). πάρτα. https://thymele-lexicon.gr/website/lemmas/πάρτα

Chicago

"πάρτα." Θυμέλη – Λεξικό Παραστατικών Τεχνών. Accessed 17 April 2026. https://thymele-lexicon.gr/website/lemmas/πάρτα.

1741