"Ennemie de l’enseignement, de la déclamation, de la fausse sensibilité, de la description objective, la poésie symboliste cherche : à vêtir l’Idée d’une forme sensible qui, néanmoins, ne serait pas son but à elle-même, mais qui, tout en servant à exprimer l’Idée, demeurerait sujette. L’Idée, à son tour, ne doit point se laisser voir privée des somptueuses simarres des analogies extérieures ; car le caractère essentiel de l’art symbolique consiste à ne jamais aller jusqu’à la conception de l’Idée en soi. Ainsi, dans cet art, les tableaux de la nature, les actions des humains, tous les phénomènes concrets ne sauraient se manifester eux-mêmes : ce sont là des apparences sensibles destinées à représenter leurs affinités ésotériques avec des Idées primordiales."
"Pour la traduction exacte de sa synthèse, il faut au symbolisme un style archétype et complexe : d’impollués vocables, la période qui s’arcboute alternant avec la période aux défaillances ondulées, les pléonasmes significatifs, les mystérieuses ellipses, l’anacoluthe en suspens, tout trope hardi et multiforme : enfin la bonne langue — instaurée et modernisée — la bonne et luxuriante et fringante langue française d’avant les Vaugelas et les Boileau-Despréaux, la langue de François Rabelais et de Philippe de Commines, de Villon, de Rutebœuf et de tant d’autres écrivains libres et dardant le terme acut du langage, tels des toxotes de Thrace leurs flèches sinueuses."
«Εχθρός του διδακτισμού, της απαγγελίας, της ψευδούς ευαισθησίας και της αντικειμενικής περιγραφής, η συμβολιστική ποίηση επιδιώκει να ντύσει την Ιδέα με μια αισθητηριακή μορφή η οποία, ωστόσο, δεν θα αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά μορφή η οποία, μολονότι χρησιμεύει πάντοτε ώστε να εκφράσει την Ιδέα, οφείλει να παραμένει υποταγμένη σε αυτήν. Η Ιδέα, με τη σειρά της, δεν πρέπει να στερηθεί το πολυτελές περίβλημα των εξωτερικών αναλογιών· διότι ο ουσιώδης χαρακτήρας της συμβολιστικής τέχνης συνίσταται στο ότι δεν οδηγεί ποτέ στη συγκέντρωση της Ιδέας στον εαυτό της. Κατ' αυτόν τον τρόπο, σε αυτήν την τέχνη, οι εικόνες της φύσης, οι πράξεις των ανθρώπων, όλα τα συγκεκριμένα φαινόμενα δεν υπάρχουν για να εκδηλωθούν από μόνα τους· αποτελούν αισθητηριακές εμφανίσεις που προορίζονται να αναπαραστήσουν τις εσωτερικές συγγένειές τους με τις αρχέγονες Ιδέες».
«Για μια ακριβή ερμηνεία της σύνθεσής του, ο Συμβολισμός χρειάζεται ένα αρχετυπικό και σύνθετο ύφος· αμόλυντες λέξεις· την περίοδο που αντιστηρίζεται, εναλλασσόμενη με την περίοδο των ασθενών κυματισμών· σημαντικούς πλεονασμούς· μυστηριώδεις ελλείψεις· το ανακόλουθο σε αναστολή· κάθε τρόπο τολμηρό και πολύμορφο· εν τέλει, την ωραία γλώσσα, ανακαινισμένη και εκσυγχρονισμένη, την ωραία και πλούσια και ζωηρή γαλλική γλώσσα πριν από τους Vaugelas [Βωζλά] και τους Boileau-Despréaux [Μπουαλώ-Ντεπρεώ], τη γλώσσα του François Rabelais [Φρανσουά Ραμπελαί] και του Philippe de Commines [Φιλίπ ντε Κομμίν], του Villon [Βιγιόν], του Rutebeuf [Ρυτεμπέφ] και τόσων άλλων συγγραφέων, ελεύθερων, που εκτοξεύουν τον οξύ όρο της γλώσσας, όπως οι Θρακικοί Τοξότες τα ελικοειδή βέλη τους.»
Αποσπάσματα από το Manifeste du symbolisme [Μανιφέστο του Συμβολισμού] του Jean Moréas [Ζαν Μωρεάς], δημοσιευμένο στην εφημερίδα Le Figaro (18 Σεπτεμβρίου 1886). Το μανιφέστο αποτέλεσε τον ιδρυτικό χάρτη του συμβολισμού, ορίζοντας τη νέα ποιητική ως αντίποδα του ρεαλισμού και προβάλλοντας τη σύλληψη μιας τέχνης στην οποία η αισθητηριακή μορφή υπηρετεί, χωρίς να υποκαθιστά, τις αρχέγονες Ιδέες.
Moréas, J. (1889). Le Symbolisme. Στο Les Premières Armes du symbolisme (σσ. 31-39). Léon Vanier.