ενδοακουστικό [ουσ. ουδ.]

Τα ενδοακουστικά λειτουργούν μέσω ενσύρματης ή ασύρματης τεχνολογίας και είναι σχεδιασμένα ώστε να παραμένουν μη ορατά κατά την εφαρμογή τους, όπως συμβαίνει σε τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές. Τα ασύρματα ενδοακουστικά αποτελούνται από πομπό και δέκτη και λειτουργούν σε καθορισμένες ραδιοσυχνότητες R.F. (U.H.F., V.H.F.), παρέχοντας σταθερή σύνδεση, μεγάλη εμβέλεια και μηδενική καθυστέρηση, απαραίτητη για τον ακριβή συγχρονισμό.

Στις παραστατικές τέχνες διευκολύνουν την επικοινωνία μεταξύ σκηνοθέτη/σκηνοθέτριας, ηθοποιών και τεχνικών για την παροχή οδηγιών. Παράλληλα, μουσικοί και τραγουδιστές/τραγουδίστριες μπορούν να ακούν καθαρά, χωρίς παρεμβολές από εξωτερικούς θορύβους, σε επίπεδα έως 30 db. Ο/Η σκηνοθέτης/σκηνοθέτρια ή ο/η βοηθός σκηνοθέτη δύναται να παρέχει οδηγίες ή υπενθυμίσεις στους/στις ηθοποιούς κατά τη διάρκεια της παράστασης, χωρίς αυτό να γίνεται αντιληπτό από το κοινό. Οι ηθοποιοί μπορούν να λαμβάνουν ζωντανές ή προηχογραφημένες οδηγίες, όπως το πότε να εκφέρουν την επόμενη ατάκα, να κινηθούν στη σκηνή ή να προετοιμαστούν για αλλαγή σκηνικού. Τα συστήματα ενδοακουστικών προσφέρουν επίσης τη δυνατότητα δημιουργίας προσωποποιημένων μειγμάτων ήχου [personal monitor mixes], παρέχοντας στον/στην ερμηνευτή/ερμηνεύτρια αυξημένο ακουστικό έλεγχο της ερμηνείας του/της. Η χρήση τους δεν επηρεάζει αρνητικά την ακοή, εφόσον τηρούνται οι ενδεδειγμένες οδηγίες έντασης και διάρκειας· ωστόσο, η κακή χρήση ενδέχεται να οδηγήσει σε κόπωση ή ακόμα και σε προσωρινή απώλεια ακοής, γι’ αυτό και συνιστώνται τακτικοί έλεγχοι.

Σε παραστάσεις μουσικού θεάτρου, και ιδίως στο μιούζικαλ, τα ενδοακουστικά συμβάλλουν στον συγχρονισμό των ερμηνευτών/ερμηνευτριών με τη ζωντανή ορχήστρα, τα ηχητικά εφέ ή την προ-ηχογραφημένη μουσική συνοδεία [backing track], χωρίς παρεμβολές από τον ήχο της σκηνής ή του κοινού. Σε εκτενείς ή απαιτητικούς διαλόγους, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως υποκατάστατο υποβολέα, παρέχοντας υπόκρουση κειμένου σε πραγματικό χρόνο, ιδίως σε περιπτώσεις όπου η μητρική γλώσσα των ερμηνευτών/ερμηνευτριών διαφέρει από τη γλώσσα του έργου, χωρίς να διαταρράσσεται η σκηνική ροή. Παράλληλα, το προσωπικό των παρασκηνίων και οι τεχνικοί επικοινωνούν με ακρίβεια για αλλαγές φωτισμού, σκηνικών ή κοστουμιών, χωρίς να προκαλείται σύγχυση ή θόρυβος.

Σε παραστάσεις σύγχρονου χορού, τα ενδοακουστικά, πέρα από τον συγχρονισμό και την ελευθερία κίνησης που προσφέρουν, λειτουργούν και ως εργαλεία ενσώματης ακρόασης. Ο/Η χορευτής/χορεύτρια καθίσταται αποδέκτης ενός συγκεκριμένου ηχητικού τοπίου ή ηχητικών οδηγιών, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο τη συγκέντρωση και την εγρήγορσή του/της επί σκηνής.

Σε σύγχρονες υβριδικές παραστάσεις, τα ενδοακουστικά, αξιοποιούνται και ως δραματουργικά εργαλεία, δημιουργώντας νέους τρόπους αφήγησης. Η σκηνοθέτρια Katie Mitchell [Κέιτι Μίτσελ] συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων που πειραματίστηκαν με τη χρήση τους στη σκηνή. Σε άλλες διαδραστικές παραστάσεις, όπως στο Remote X (2013) της ομάδας Rimini Protokoll [Ρίμινι Προτοκόλ], οι θεατές/ θεάτριες εφοδιάζονται με ενδοακουστικά μέσω των οποίων λαμβάνουν ηχογραφημένες οδηγίες και εκτελούν συγκεκριμένες δράσεις.