Thymele Logo
Search

χοροθεραπεία [ουσ. θηλ.]

Articles Icon 2
Videos Icon 2
Videos Icon 1
[1]

Ορισμός

Mορφή ψυχοθεραπείας, η οποία αξιοποιεί τη συνειδητή και την αυθόρμητη κίνηση του σώματος ως μέσο έκφρασης, κατανόησης και μετουσίωσης των συναισθημάτων.

Ανάπτυξη

Η χοροθεραπεία συγκροτήθηκε ως δομημένη πρακτική κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, αρχικά στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη συνέχεια στην Ευρώπη. Αναπτύχθηκε στο πλαίσιο των εκφραστικών θεραπειών και της ανθρωπιστικής ψυχολογίας, στηριζόμενη στην αρχή της οργανικής αλληλεξάρτησης σώματος και νου. Μέσα από την κίνηση επιδιώκεται η ανάδυση συναισθημάτων και εσωτερικών συγκρούσεων, ενώ η διαδικασία περιλαμβάνει τον αυτοσχεδιασμό, τη σωματική επίγνωση και τη λεκτική επεξεργασία των βιωμάτων. Στην αμερικανική παράδοση, η Marian Chace [Μάριαν Τσέις] εισήγαγε τη χρήση του ρυθμού και της κυκλικής κίνησης σε ψυχιατρικά ιδρύματα ως γέφυρα επικοινωνίας. Η Blanche Evan [Μπλάνς Ήβαν] συνδύασε την ψυχοδυναμική θεωρία με τη δημιουργικότητα, ενώ η Mary Whitehouse [Μαίρη Ουάιτχάουζ] καθιέρωσε τη μέθοδο της Αυθεντικής Κίνησης (Authentic Movement), τονίζοντας τόνισε τη σημασία της σωματικής μαρτυρίας, όπου ο θεραπευτής / η θεραπεύτρια παρατηρεί τον θεραπευόμενο / τη θεραπευόμενη με ενσώματη ενσυναίσθηση χωρίς κριτική διάθεση. Στην Ευρώπη, η προσέγγιση υπήρξε περισσότερο ανθρωπολογική. Παρά το γεγονός ότι ο Rudolf von Laban [Ρούντολφ φον Λάμπαν] δεν ήταν θεραπευτής, το σύστημα ανάλυσης της κίνησης που ανέπτυξε παραμένει θεμελιώδες για τη θεραπεία. Παράλληλα, η France Schott-Billmann [Φρανς Σκοτ-Μπιλμαν] ενσωμάτωσε στοιχεία από τελετουργικούς χορούς, αναδεικνύοντας τη θεραπευτική ισχύ της ομαδικής εμπειρίας.


Οι εφαρμογές της χοροθεραπείας καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα: από ψυχιατρικές μονάδες και νοσοκομεία έως σχολεία και κοινωνικές δομές. Σε άτομα με αναπηρίες, η μέθοδος ενισχύει τον κινητικό συντονισμό και την κοινωνική αλληλεπίδραση. Στο εκπαιδευτικό περιβάλλον χρησιμοποιείται για την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, ενώ σε ψυχιατρικά πλαίσια λειτουργεί επικουρικά για την αποκατάσταση της ψυχικής συνοχής. Η σύγχρονη νευροεπιστήμη τεκμηριώνει τη θεωρητική βάση της πρακτικής, επισημαίνοντας τη σημασία των κατοπτρικών νευρώνων στην ενσώματη μάθηση και στη θεραπευτική σχέση. Η γενική χοροθεραπεία διακρίνεται από την πιστοποιημένη Χοροκινητική Ψυχοθεραπεία [Dance/Movement Psychotherapy]. Η τελευταία αποτελεί μια επιστημονικά τεκμηριωμένη μέθοδο που συνδυάζει την ψυχοθεραπεία με την κινητική έκφραση υπό την εποπτεία ειδικών. Η πρακτική αυτή εντάσσεται στο πεδίο της εκφραστικής θεραπείας μέσω τέχνης, μαζί με τη μουσικοθεραπεία και τη δραματοθεραπεία, έχοντας ως κοινή βάση την αξιοποίηση της δημιουργικής διαδικασίας για την αυτογνωσία.


Η χοροθεραπεία εδράζεται στον πυρήνα των παραστατικών τεχνών, αντλώντας στοιχεία από τον εκφραστικό χορό του 20ού αιώνα. Οι αναζητήσεις της Isadora Duncan [Ισιδώρα Ντάνκαν] και της Martha Graham [Μάρθα Γκράχαμ] για μια αυθεντική γλώσσα του εσωτερικού κόσμου αποτέλεσαν το υπόβαθρο για τη μεθοδολογία Life/Art Process της Anna Halprin [Άννα Χάλπριν]. Η Halprin επαναπροσδιόρισε τον χορό ως μέσο ενδυνάμωσης και κοινωνικού διαλόγου. Επιπλέον, η χοροθεραπεία ενσωματώνει θεατρικά στοιχεία όπως η χρήση ρόλων, τα σύμβολα και ο αυτοσχεδιασμός, προσεγγίζοντας τη δραματοθεραπεία. Η θεραπευτική συνεδρία συχνά αναπαράγει τη θεατρική δομή: ο χώρος οργανώνεται σκηνικά, ο θεραπευόμενος κινείται ως δρών υποκείμενο και ο θεραπευτής λειτουργεί ως μάρτυρας.

Εναλλακτικές Εκδοχές

χοροκινητική θεραπεία
Αγγλικά
dance/movement therapy
Γαλλικά
danse-thérapie ή danse-thérapie psychothérapeutique, la
Γερμανικά
Tanztherapie, die
Ιταλικά
danzaterapia, la

Συνώνυμα

θεραπεία μέσω χορού και κίνησης, εκφραστική χοροθεραπεία, χοροκινητική θεραπεία

Σχετικοί όροι

μουσικοθεραπεία, δραματοθεραπεία, ψυχόδραμα, θεραπεία μέσω τέχνης

Μη προτεινόμενοι όροι

χορός-θεραπεία, θεραπευτικός χορός, χορευτική ψυχοθεραπεία, κινησιοθεραπεία, θεραπεία με ρυθμό, ανακουφιστικός χορός

Πεδίο εφαρμογής

• Χορός
• Εφαρμοσμένα είδη
• Παραθεατρικά είδη / λαϊκή και νεανική κουλτούρα

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ - Κειμενικά παραδείγματα

Quote Icon

"Individual self-expression and exploration has sometimes been referred to by dance therapists and modem dancers as contacting one's "inner dance." Encouraging the development of the inner dance was likened by many to encouraging the uncovering of the unconscious through body movement. The overall intellectual climate of this early period revolved around the acceptance of the unconscious in man as a potent source for deepening self-realization and reflection. There volutionary work of Sigmund Freud in psychology, first introduced in the late 19th century, made a great impact on modem dance and dance therapy. Freud's work prompted an examination of the motivation behind human action, in contrast to the 19th century attitude that intense emotions were to be concealed. The innovative belief in the open expression of feeling gave dance both fresh subject matter and structure."

«Η ατομική έκφραση και διερεύνηση του εαυτού έχει αναφερθεί κατά καιρούς από χοροθεραπευτές και σύγχρονους χορευτές ως διαδικασία επαφής με τον «εσωτερικό χορό» του ατόμου. Η ενθάρρυνση της ανάπτυξης του εσωτερικού χορού παρομοιάστηκε από πολλούς με την ενθάρρυνση της ανάδυσης του ασυνειδήτου μέσω της κίνησης του σώματος. Το συνολικό πνευματικό κλίμα αυτής της πρώιμης περιόδου περιστρεφόταν γύρω από την αποδοχή του ασυνειδήτου ως ισχυρής πηγής εμβάθυνσης στην αυτογνωσία και την ενδοσκόπηση.

Το πρωτοποριακό έργο του Σίγκμουντ Φρόιντ στον χώρο της ψυχολογίας, που εισήχθη για πρώτη φορά στα τέλη του 19ου αιώνα, είχε σημαντικό αντίκτυπο στον σύγχρονο χορό και τη χοροθεραπεία. Το έργο του Φρόιντ προκάλεσε μια νέα προσέγγιση στην κατανόηση των κινήτρων πίσω από τις ανθρώπινες πράξεις, σε αντίθεση με τη στάση του 19ου αιώνα, που πρότεινε την απόκρυψη των έντονων συναισθημάτων. Η καινοτόμος αυτή πεποίθηση υπέρ της ανοιχτής έκφρασης των συναισθημάτων προσέφερε στον χορό νέο θεματικό υλικό και νέα δομή.»

Μεταφρασμένο απόσπασμα από το βιβλίο της Levy, F. Dance/Movement Therapy. A Healing Art.

Levy, F. J. (1988). Reflections on a metamorphosis. P. Pallaro (Ed.), Dance/Movement Therapy. A Healing Art. Virginia: Eric, pp. 19-20.

Quote Icon

"Gradually I came to see that movement is one of the great laws of life. It is the primary medium of our aliveness, the flow of energy going on in us like a river all the time, awake or asleep, twenty-four hours a day. Our movement is our behavior; there is a direct connection between what we are like and how we move. Distortion, tension, and deadness in our movement is distortion, tension, and deadness in ourselves.

[…] It was an important day when I discovered that I did not teach Dance. I taught People… Perhaps there was something in people that danced, a natural impulse, unformed and at first even fugitive. If I could find ways of releasing it, if I could come to grips with what interfered with and prevented its expression, I might find the beginning of what my discovery meant."


«Σταδιακά άρχισα να βλέπω ότι η κίνηση είναι ένας από τους μεγάλους νόμους της ζωής. Είναι το πρωταρχικό μέσο της ζωντάνιας μας, η ροή της ενέργειας που συνεχίζεται μέσα μας σαν ποτάμι όλη την ώρα, ξύπνιοι ή κοιμισμένοι, είκοσι τέσσερις ώρες την ημέρα. Η κίνησή μας είναι η συμπεριφορά μας· υπάρχει μια άμεση σύνδεση μεταξύ του τι είμαστε και του πώς κινούμαστε. Η παραμόρφωση, η ένταση και η νεκρότητα στην κίνησή μας είναι παραμόρφωση, ένταση και νεκρότητα στον εαυτό μας...

[...] Ήταν μια σημαντική μέρα όταν ανακάλυψα ότι δεν δίδασκα Χορό. Δίδασκα Ανθρώπους... Ίσως υπήρχε κάτι μέσα στους ανθρώπους που χόρευε, μια φυσική ώθηση, αδιαμόρφωτη και αρχικά ακόμη και φευγαλέα. Αν μπορούσα να βρω τρόπους να την απελευθερώσω, αν μπορούσα να αντιμετωπίσω αυτό που παρεμβαίνει και εμποδίζει την έκφρασή της, ίσως να έβρισκα την αρχή αυτού που σήμαινε η ανακάλυψή μου.»

Μεταφρασμένο απόσπασμα από το βιβλίο της P. Pallaro Authentic Movemen]: Essays by Mary Whitehouse.

Whitehouse, M. S. (1967). Reflections on a metamorphosis. P. Pallaro (Ed.), Authentic Movement: Essays by Mary Whitehouse. Philadelphia: Jessica Kingsley Publishers, p.51-56.

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ - Οπτικοακουστικό υλικό

Bιωματική Ομάδα Χοροθεραπείας | Ελληνικό Κέντρο Επιμόρφωσης Ψυχοθεραπεία Μέσω Τεχνών.

Μάθημα Χοροθεραπείας.

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ - Εικονογραφικό υλικό

Εμείς | Χοροθεραπεία με τη Λήδα Shantala.

βασική

Bloom, K. (2006). The embodied self: Movement and psychoanalysis. London: Karnac.

Boswell B. (1989). Dance as creative expression for the disabled. Palaestra 6 (5): 28–30.

Chaiklin, S. & Wengrower, H. (2016). The Art and Science of Dance/Movement Therapy. London: Routledge.

H’ Doubler, M. (1974). Dance. A Creative Art Experience. London: Jonathan Cape.

Halprin, A. (2000). Dance as a healing art: Returning to health with movement and imagery. Mendocino, Calif. : LifeRhythm Books

Helfenbaum, W. (2009). So you think you can dance? Well, so do they!. Exceptional Family, 4(3), 6–10.

Hokkanen, L. & Rantala, L. & Remes, A. M. & Harkonen, B. & Viramo, P. & Winblad, I. (2008). Dance and movement therapeutic methods in management of dementia: A randomized controlled study. Journal of the American Geriatric Association 56: 771–772.

Homann, K. (2010). Embodied Concepts of Neurobiology in Dance/Movement Therapy Practice. American Journal of Dance Therapy 32(2), 80–99.

Jay, D. (1991). Effect of a Dance Program on the Creativity of Preschool Handicapped Children. Adapted Physical Activity Quarterly 8(4), 305–316.

Levy, J. F. (1988). Dance/Movement Therapy. A Healing Art. Waldorf: AAHPERD Publications.

Schorn, U., Land, R., & Wittmann, G. (2014). Anna Halprin: Dance – process – form. London: Jessica Kingsley Publishers.

Schott–Billmann, F. (1998). Όταν ο χορός θεραπεύει. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

συμπληρωματική

Beaudry, J.S. (2016) Beyond (Models of) Disability?». The Journal of Medicine and Philosophy 41, 210–228.

Berrol, C.F. (1992). The neurophysiologic basis of the mind-body connection in dance/movement therapy. American Journal of Dance Therapy 14(1), 19–29.

Hall, M. (2011). Dance/Movement Therapy in Inpatient Hematological Cancer Treatment. Chicago: Columbia College.

Hawking, S. (2011). Forward. World Report on Disability. Malta: World Health Organization. σ. ix.

Herman, A. & Chatfield, S. (2010). A Detailed Analysis of Dance Ability’s Contribution to Mixed-Abilities Dance. Journal of Dance Education 10(2), 41–55.

Hodgson, J. (2001). Mastering movement: The life and work of Rudolf Laban. London: Methuen Publishing.

Jeong, Y.–J. & Hong, S.–C. & Lee, M.S. & Park, M.–C. & Kim, Y.–K. & Suh, C.–M. (2005). Dance movement therapy improves emotional responses and modulates neurohormones in adolescents with mild depression. International Journal of Neuroscience 115(12), 1711–1720.

Whitehouse, M.S. (1967). Reflections on a metamorphosis. In P. Pallaro (Ed.), Authentic Movement: Essays by Mary Whitehouse. Philadelphia: Jessica Kingsley Publishers.

APA

Θυμέλη – Λεξικό Παραστατικών Τεχνών. (n.d.). χοροθεραπεία. https://thymele-lexicon.gr/website/lemmas/χοροθεραπεία

Chicago

"χοροθεραπεία." Θυμέλη – Λεξικό Παραστατικών Τεχνών. Accessed 17 April 2026. https://thymele-lexicon.gr/website/lemmas/χοροθεραπεία.

1741