σπαρτίτο [ουσ. ουδ.]

Ο ιταλικής προέλευσης όρος σπαρτίτο αποδίδει ένα συγκεκριμένο είδος παρτιτούρας που προορίζεται κυρίως για τη διευκόλυνση των δοκιμών κατά τη διάρκεια παραγωγής έργων του μουσικού θεάτρου (όπως όπερα, οπερέτα, επιθεώρηση, μιούζικαλ ή άλλων έργων που περιέχουν μουσική και τραγούδι). Το σπαρτίτο παρέχει την καταγραφή της φωνητικής γραμμής (ή γραμμών) και της ορχηστρικής συνοδείας, η οποία συνήθως ανάγεται συνοπτικά σε δύο μουσικά συστήματα, προς εκτέλεση από τον/τη μουσικό προγυμναστή/μουσική προγυμνάστρια στο πιάνο.

Η διάταξη του σπαρτίτου συνίσταται στην παράθεση των φωνών πάνω από το πιανιστικό μέρος, με ακριβή στοίχιση που να διευκολύνει τη συνεργασία τραγουδιστών/τραγουδιστριών και πιανίστα/πιανίστριας. Περιλαμβάνονται οι βασικές πληροφορίες, όπως σημεία πρόβας, αλλαγές τέμπο [tempo] και ενδείξεις δυναμικής, ενώ συχνά λεπτομέρειες της ενορχήστρωσης, όπως χαρακτηριστικές φράσεις και είσοδοι, αναγράφονται σε αντιστοίχιση με το πιανιστικό μουσικό κείμενο.

Το σπαρτίτο είναι χρήσιμο εργαλείο για τους/τις αρχιμουσικούς, τους/τις συνοδούς πιανίστες/πιανίστριες ή μουσικούς προγυμναστές/προγυμνάστριες, τους τραγουδιστές/τραγουδίστριες, τους/τις ηθοποιούς (όταν καλούνται να ερμηνεύσουν μουσικά μέρη παραστάσεων) αλλά και τους/τις μελετητές/μελετήτριες, καθώς προσφέρει μία συνοπτική και ευανάγνωστη μορφή του έργου. Η πρακτικότητά του το καθιστά ιδανικό για χρήση κατά τη διάρκεια των δοκιμών ενός λυρικού έργου και την καταγραφή σχολίων και σημειώσεων ως προς το κείμενο, ενώ στις τελικές φάσεις της προετοιμασίας αντικαθίσταται από την πλήρη παρτιτούρα. Συχνά χρησιμοποιείται ως η πρότυπη μεταγραφή αποσπασμάτων λυρικών έργων για την επιτέλεσή τους σε συναυλίες λυρικού τραγουδιού, ελλείψει δυνατότητας για ορχηστρικό σύνολο.