Ο όρος γκραν-γκινιόλ δηλώνει το θεατρικό είδος τρόμου που διαμορφώθηκε στο παρισινό Théâtre du Grand-Guignol [Θέατρο του Γκραν-Γκινιόλ] από το 1897 και, κατ' επέκταση, κάθε θέαμα που στηρίζεται στην ωμή και εναργή αναπαράσταση της βίας. Η ονομασία παραπέμπει στον Guignol [Γκινιόλ], ήρωα του λαϊκού κουκλοθεάτρου της Λυών, τον οποίο δημιούργησε στις αρχές του 19ου αιώνα ο Laurent Mourguet [Λωράν Μουργκέ]. Το «μεγάλο Γκινιόλ» υποσχόταν ένα θέαμα για ενήλικες, στο οποίο η σχηματική βία της κουκλοπαικτικής παράδοσης μετατρεπόταν σε σαρκική, σχεδόν ιατρική απεικόνιση του πόνου. Ο όρος λειτουργεί σήμερα και επιθετικά, για έργα, παραστάσεις ή ταινίες με υπερβολική αιματοχυσία.
Το γκραν-γκινιόλ αναδύθηκε από τον νατουραλισμό. Ο ιδρυτής του θεάτρου Oscar Méténier [Οσκάρ Μετενιέ], συνεργάτης του André Antoine [Αντρέ Αντουάν] στο Théâtre-Libre [Ελεύθερο Θέατρο], μετέφερε στη νέα σκηνή την comédie rosse [κυνική κωμωδία], δηλαδή σύντομα, βίαια έργα από το περιθώριο της πόλης, γραμμένα με τη λογική της «τομής ζωής». Στις αρχές του 20ού αιώνα ο André de Lorde [Αντρέ ντε Λορντ] (1869–1942), ο αποκαλούμενος «πρίγκιπας του τρόμου», μετατόπισε το είδος προς τον ψυχολογικό και ιατρικό τρόμο. Σε συνεργασία με τον ψυχολόγο Alfred Binet [Αλφρέ Μπινέ] (1857–1911) συνέθεσε έργα για την παράνοια και την επιστημονική αυθαιρεσία, όπως το L'Horrible Expérience [Το φρικτό πείραμα, 1909].
Η δραματουργία του γκραν-γκινιόλ στηρίζεται σε αυστηρή οικονομία: λίγα πρόσωπα, ενιαίος χώρος, ταχεία έκθεση της απειλής και κλιμάκωση χωρίς παρεκβάσεις έως μια πράξη βίας που τελείται επί σκηνής, συχνά αμέσως πριν από την πτώση της αυλαίας. Κυρίαρχα θέματα είναι η παραφροσύνη, το έγκλημα πάθους, η εκδίκηση, τα βασανιστήρια, ο εγκληματίας γιατρός και οι ανίατες ασθένειες. Η τεχνογνωσία του θιάσου, με τεχνητό αίμα, προσθετικά μέλη και ψιμυθίωση ειδικών εφέ, εξασφάλιζε την πειστικότητα της φρίκης. Στο ίδιο βραδινό πρόγραμμα τα δράματα τρόμου εναλλάσσονταν με ερωτικές φάρσες, κατά την αρχή της douche écossaise [σκωτσέζικο ντους], δηλαδή της διαδοχής ζεστού και κρύου νερού. Οι λιποθυμίες του κοινού λειτουργούσαν ως μορφή σωματικής συμμετοχής στο θέαμα. Η υποκριτική επιδίωκε την απόλυτη αληθοφάνεια, καθώς η κορύφωση συχνά μεταφερόταν στο σώμα και στη φωνή των ηθοποιών.
Το γκραν-γκινιόλ συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση του θρίλερ και του κινηματογράφου τρόμου. Στο Au téléphone [Στο τηλέφωνο] των de Lorde και Charles Foleÿ [Σαρλ Φολέ], που ανέβασε ο Antoine στο Théâtre Antoine το 1901, ένας σύζυγος παρακολουθεί από το τηλέφωνο, ανήμπορος, την επίθεση κατά της οικογένειάς του. Το έργο αποτέλεσε τη βάση της ταινίας The Lonely Villa [Η απομονωμένη έπαυλη, 1909] του David Wark Griffith [Ντέιβιντ Γουώρκ Γκρίφιθ], όπου το παράλληλο μοντάζ μετέτρεψε τη σκηνική απειλή σε κινηματογραφική αγωνία. Στο λυρικό θέατρο, ο Giacomo Puccini [Τζάκομο Πουτσίνι] στήριξε το μονόπρακτο Il tabarro [Ο μανδύας, 1918] στο δράμα La Houppelande [Η κάπα] του Didier Gold [Ντιντιέ Γκολντ], το οποίο πιθανότατα παρακολούθησε στο Παρίσι το 1912· το έγκλημα πάθους και το πτώμα που αποκαλύπτεται κάτω από τον μανδύα εντάσσουν το έργο στο πνεύμα του γκραν-γκινιόλ.
Η σύγχρονη κριτική αποδίδει τον χαρακτηρισμό και αναδρομικά, για παράδειγμα στην ελισαβετιανή τραγωδία της εκδίκησης Titus Andronicus [Τίτος Ανδρόνικος] του William Shakespeare [Ουίλλιαμ Σαίξπηρ], καθώς και σε σκηνοθεσίες που αξιοποιούν το σκηνικό αίμα ως αισθητική επιλογή. Τα κείμενα του είδους επανέρχονται επίσης στη σκηνή: στο Théâtre 13 του Παρισιού οι Frédéric Jessua [Φρεντερίκ Ζεσυά] και Isabelle Siou [Ιζαμπέλ Σιού] σκηνοθέτησαν το 2013 τρία έργα της περιόδου 1921–1929, μεταξύ των οποίων το L'Amant de la morte [Ο εραστής της νεκρής, 1925] του Maurice Renard [Μωρίς Ρενάρ].